‘Giấc mộng’ máy bay nội địa Nhật tiếp tục dang dở

0
68

Mitsubishi Heavy Industries vừa ra thông báo tiếp tục trì hoãn việc ra mắt chiếc máy bay nội địa đầu tiên của Nhật Bản, làm dấy lên câu hỏi liệu dự án SpaceJet có còn đáng để theo đuổi hay không.

Nhà sản xuất cho biết, chiếc máy bay đầu tiên dự kiến được giao vào giữa năm nay sẽ bị dời lại đến sau năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2022. Vụ việc khiến giá trị dự án bị giảm 496,4 tỷ yên (4,5 tỷ USD).

SpaceJet thể hiện nỗ lực của Mitsubishi khi mua lại Embraer SA và tận dụng nhu cầu ngày càng tăng đối với các chuyến bay ngắn. Chiếc máy bay đầu tiên do Nhật Bản chế tạo kể từ những năm 1960 này có sức chứa khoảng 90 hành khách.

ANA Holdings, hãng hàng không lớn nhất Nhật Bản tính theo doanh thu, là khách hàng đầu tiên. Hãng cho biết sẽ tìm cách yêu cầu bồi thường về việc tiếp tục lùi ngày bàn giao máy bay.

“Chương trình này đã bị ảnh hưởng bởi sự chậm trễ ngay từ lần đầu tiên ra mắt”, Shukor Yusof, Nhà sáng lập Endau Analytics, hãng tư vấn chuyên về hàng không, nhận định. “Sẽ là tốt nhất nếu họ dừng toàn bộ chương trình và thừa nhận thất bại”, ông nói.

Mẫu máy bay Mitsubishi SpaceJet. Ảnh: Bloomberg

Mẫu máy bay Mitsubishi SpaceJet. Ảnh: Bloomberg

Mitsubishi Heavy cho biết không mong đợi bất kỳ lợi nhuận nào từ hoạt động kinh doanh và cắt giảm dự báo doanh thu ròng xuống 4.150 tỷ yen, từ 4.300 tỷ yen. Công ty cũng đang thay thế quản lý bộ phận máy bay. Theo đó, ông Takaoki Niwa tiếp quản chức chủ tịch Mitsubishi Aircraft từ ông Hisakazu Mizutani.

Dẫu vậy, CEO Mitsubishi Seiji Izumisawa khẳng định Mitsubishi Heavy sẽ vẫn theo đuổi chương trình SpaceJet. “Điều kiện thị trường cho máy bay vẫn vững chắc”, ông nói tại một cuộc họp báo ở Tokyo. “Chúng tôi sẽ tiếp tục tích cực đầu tư vào R&D”, vị CEO nói.

Dự kiến ra mắt lần đầu năm 2013, nhưng ngày chào sân máy bay của Mitsubishi Heavy đã bị hoãn lại 6 lần. Mitsubishi sau đó đã mua Bombardier để tăng cường hoạt động tiếp thị và bảo trì, hỗ trợ cho SpaceJet. Nhưng khó khăn liên tiếp ập đến. Trans States Holdings gần đây đã hủy một đơn đặt hàng lên tới 100 chiếc SpaceJet. Mitsubishi cho biết sẽ xây dựng một phiên bản nhỏ hơn, với 76 hành khách, và dự kiến giao hàng sớm nhất là vào năm 2023.

Mitsubishi đang tìm kiếm chứng nhận máy bay vào thời điểm bất ổn trong thế giới hàng không. Cuộc khủng hoảng đối với 737 Max đã đặt ra câu hỏi về quy định giám sát và liệu có cần cải cách trong cách thức cấp chứng nhận máy bay.

Một câu hỏi khác là liệu sự chậm trễ ra mắt mẫu 90 chỗ có gây ra hiệu ứng đến mẫu SpaceJet 100 hay không. Thông thường, việc chậm trễ trong vài tháng sẽ không phải là vấn đề lớn. “Tuy nhiên, chúng ta đang nói về một chiếc máy bay đã bị lùi ra mắt nhiều lần”, George Ferguson, nhà phân tích của Bloomberg Intelligence, nói. “Bạn càng mất nhiều thời gian để tiếp cận thị trường, khách hàng sẽ càng lo lắng về khả năng chậm trễ của mẫu 100”, ông nói thêm.

Tuy nhiên, vị chuyên gia vẫn lạc quan về triển vọng của SpaceJet. “Có nhu cầu về máy bay 100 và 90 chỗ trên toàn thế giới”, ông nói. “Tôi sẽ hy vọng nó sẽ tiết kiệm nhiên liệu hơn, một sản phẩm tốt. Đó có thể là một lợi thế, nhưng bạn phải cho khách hàng cảm giác máy bay đang xuất xưởng”, ông bình luận.

Mitsubishi Heavy là công ty con chuyên về công nghiệp nặng của Mitsubishi. Công ty này cung cấp máy móc công nghiệp, xây dựng các lò phản ứng hạt nhân, đóng tàu đến tên lửa. Theo truyền thống, họ dựa vào các đơn vị mạnh hơn để hỗ trợ các doanh nghiệp yếu hơn.

“Chúng tôi sử dụng dòng tiền và vay để tài trợ cho các dự án của mình. Trong tương lai, sự phát triển của SpaceJet sẽ cần thêm tiền”, phát ngôn viên của Mitsubishi Heavy cho biết. Tuy nhiên, ông nói hiện tại công ty không có kế hoạch huy động vốn để phát triển máy bay. Người phát ngôn cũng từ chối cho biết Mitsubishi đa đổ bao nhiều tiền cho dự án SpaceJet.

Phiên An (theo Bloomberg, Reuters)